İletişim     Künye     Yazarlar       Anasayfa          
Tarafsız Haber
SİYASET   DÜNYA   EKONOMİ   MAGAZİN   SPOR   SAVUNMA   KADIN   TEKNOLOJİ   TÜRKİYE   YAZARLAR   FOTO GALERİ   VİDEO

Tanzimat Mı, Yenilik Mi?

Hasan Konuk - Tanzimat Mı, Yenilik Mi?


Okunma : 22769
Hasan Konuk

Zaman tünelinde geriye doğru yolculuğa çıktığımızda Tanzimat denen Batı ile gerçek anlamda Batı'nın “Osmanlı'ya tepeden bakan bir medeniyet olarak olumlayan, Mithat Paşa'nın tamda karşıtında yer alır. Fransızcayı bir dil olarak onaylar, ama onun bir üstün idrak, bir farklı akıl yürütme kısaca Osmanlı'ya tepeden bakan bir medeniyet düzeyine çıkarılmasını olumsuzlar”. Kavram olarak bir devletin siyasi, iktisadi ve toplumsal hayatında bütünüyle bir değişmeyi ve yeniden yapılanmayı ifade eder.

Öncelikle, Tanzimat aydınlarının kafa ve ruh yapısı “Avrupa'nın ürününü satın alacak bir ruh yapısına getirilmeliydi toplumlar, yani tam değimiyle devlet ve halk değiştirilmeliydi”. “Bir toplumu yani bir milleti değiştirmek zorundaydılar. Elbet ki burada Mustafa Reşid Paşa gibi aydın ve devlet adamları baştan değişmeliydi ki, toplumu da değiştirsinler. Elbiselerini, tüketim alışkanlıklarını, süslenmesini, evinin döşemesini ve yaşadığı şehri değiştirmek için bir insanı değiştirmeleri gerekiyordu.” Burada Batıya inanmış, onu kabul etmiş Tanzimat aydınları ile bir devleti baştan değiştireceklerdi, değiştirdiler de! Kelime olarak Tanzimat; düzenleme, yeniden yapılanma anlamını içerdiğine göre, koca devletin değişimine öncelik eden Mustafa Reşid ve Ali Paşalar önde gidenlerdir…

Tanzimat'a kadar, kanun yapma yetkisi o günkü bilginlere göre Allah'a ait olduğunu düşünen bu bilgeler de bu değişime Tanzimat demeyi uygun görmüşlerdir. O güne kadar hakim anlayışa göre teşriî yani kanun koyma ilahî iradeye mahsus bir güç ve kudrettir. İşte bundan sonra kanun da nizamname de, tanzim niteliktedir. Ve bu tanzimat kavramı ile bir parola olarak görülmesi, Batılılaşma siyaseti altında İslam dini medeniyetini ve hukukun felsefesinin devamı olduğunu göstermek adına bu parolayı kullanmışlardır.

Tıpkı Cumhuriyet'in kuruluşundan sonra Halifeliğin TBMM'de mündemiç yani içinde olduğunu, insanları bir şeylerin değiştiği değil de, Tanzimatçılar nasıl parola kılıfını hazırladılarsa, Cumhuriyet'i kuranlar da ona TBMM'de zımnî olduğunu ifade etmişlerdir. “Proje şudur: Dünya üzerinde yaşayan herkes homojen olmalıdır! Aynı hayatı yaşamalı, aynı düşünmelidir. Fakat uygulamada bütün ulusları aynı düşündürmek mümkün değildir”. Bir milletin ahlâk ve yaşayışını hangi yapısal unsurlar belirler? İşte tarihi, dini, kültürü, medeniyeti, eğitimi, geleneklerini genel bir deyimle bir milletin ahlâkını ve kişiliğini oluşturan unsurları ele alır, oradan başlarlar…

Bir milletin ahlâk ve yaşayışını hangi yapısal unsurlar belirler? İşte tarihi, dini, kültürü, medeniyeti, eğitimi, geleneklerini genel bir deyimle bir milletin ahlâkını ve kişiliğini oluşturan unsurları ele alır, oradan başlarlar…

Bizde bu değişimlerin Tanzimat ile kapıları aralanmış, o günden bugüne nasıl bir değişime uğradığımız ortadadır… Mustafa Reşid Paşa'ya yakınlığı ile bilinen “İngiliz elçisi Lord Stratford Canning Tanzimat Fermanı'ndan önce yapılacak yapılanmalarla ilgili, Paşa'nın kendisine danıştığını belirtir. Bu konuda Nazırlar (Bakanlar) arasında politika ve ruhça en iyi anlaştığımız devlet adamı M. Reşid Paşa idi. Anlaşılan o günkü İngilizlerle bir sır gibi çalışan M. Reşid Paşa'dır”. Ünlü tarihçi Toynbee de şöyle der: “Yerliyi kendi kültüründen uzaklaştırmak, kültürlerinin değişmesini imkansız kılmaktadır”.

M. Reşid Paşa'nın hazırladığı fermanın esaslarına bir göz atalım:

a) Mal, can ve namus emniyeti

b) Vergi, adaleti ve asker almayla ilgili hizmet süresi Tanzimat'la Osmanlı yönetimi Avrupa'nın vesayeti altına girmiştir. Elçiler hükümete sürekli müdahale etmeye başlamıştır, hatta müdahale etmede yarışa girişmişlerdir.

Bu konuda Cevdet Paşa şunla rı söyler: “ O sırada devlet işlerini sıkıntıya düşüren başlıca bir sebep de İngiliz ve Fransız elçilerinin Darûssaadet'de yani İstanbul'da nüfuz yarışına çıkmaları idi. Şöyle ki, İngiliz elçisi Canning öteden beri Bab-ı Âli'nin icraatına müdahale eylerdi. Fransızlar ise yarışta hayli şöhret kazanıp bu cihetle Fransa elçiliği ona üstünlük hırsına düşmüştü. Mustafa Reşid Paşa öteden beri İngiltere politikasına meyilli olup onun terbiye mektebinden çıkıp da sonra ona rakip olan Ali Paşa ile Fuad Paşa ise bütünüyle Fransız politikasına bağlandılar.

 

 

 

Serdar-ı Ekrem (Başkomutan) Ömer Paşa İngilizlere meyilli olup eski Serasker Rıza Paşa ise herkesten çok Fransız elçiliğiyle sıkı fıkı idi”. Gördüğümüz o dur ki Osmanlı devlet ricali çoktan yakalarını Fransız ve İngilizlerin eline kaptırmışlardı. İşte Tanzimat'ın getirdiği değişimi simgeler Cevdet Paşa'nın anlatımları. Bu dönemde elçilerin sık sık Sadrazam değiştirdiğini de görürüz bu dönemde. Poole'e göre İngiliz elçisi Canning'in temel misyonu “Türkiye'nin Hıristiyan medeniyetine yaklaştırılması için gerekli devrimlerin hazırlanması” talep ettiğini apaçık nasıl bir değişim kapılarının açılmasını sağlayan Tanzimat ricali ve aydınlarıdır. Belediyelerden eğitime, hukuktan iktisada her alanda değişimler meydana getirildiğini bu da bugünkü Cumhuriyet dönemindeki kurumlar o dönemin aynısıdır.

Etiketler: Aydın, İstanbul, Fransa, İngiltere, Türkiye, TBMM, Osmanlı, Dünya, İfade, Politika, Proje, Asker, Ünlü, Siyasi, Fransız, Siyaset, Rakip, Tarihi, İslam, Cumhuriyet, Tanzimat
05.12.2014   Tanzimat Mı, Yenilik Mi?
Erdoğan: Hükümetimiz İdam Konusunu Muhalefetle Görüşecek
Erdoğan: Hükümetimiz İdam Konusunu Muhalefetle Görüşecek
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kısıklı'da evinin önünde to
İlker Başbuğ: Erdoğan, Cemaate Karşı Tek Başına Savaş Verdi
İlker Başbuğ: Erdoğan, Cemaate Karşı Tek Başına Savaş Verdi
CNN TÜRK ekranlarında Ahmet Hakan ile Tarafsız Böl
Erdoğan ve Putin Anlaştı!
Erdoğan ve Putin Anlaştı!
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devle
İşte Erdoğan'ın İstanbul'a Gelirken Pilota Verdiği O Talimat
İşte Erdoğan'ın İstanbul'a Gelirken Pilota Verdiği O Talimat
Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, Erdoğan’ın Dalaman'dan
İşte Suriye Harekatını Yöneten Komutan
İşte Suriye Harekatını Yöneten Komutan
TSK’nın bu sabah saatlerinde Suriye'nin Cerablus b
Devlet Bahçeli İstifa Kararı Aldı
Devlet Bahçeli İstifa Kararı Aldı
Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Ba
64. Hükümetin Bakanlar Kurulu Belli Oldu
64. Hükümetin Bakanlar Kurulu Belli Oldu
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 64.
Twitter Fenomenleri TBMM'de
Twitter Fenomenleri TBMM'de
Twitter fenomenlerinden olan Odun Herif (Kadir Doğ
AK Parti'nin Kesinleşmiş Milletvekili Aday Listesi Belli Oldu
AK Parti'nin Kesinleşmiş Milletvekili Aday Listesi Belli Oldu
AK Parti'de 7 haziran 2015'de yapılacak Milletvek
Saldırı Hazırlığındaki Canlı Bomba Öldürüldü
Saldırı Hazırlığındaki Canlı Bomba Öldürüldü
Mersin'de MİT Bölge Müdürlüğü binası ile yan yana
Meksika’da 8.1 Büyüklüğünde Deprem
Meksika’da 8.1 Büyüklüğünde Deprem
ABD Sismik Araştırmalar Merkezi’nin (USGS) veriler
4 İlde 16 Terörist Etkisiz Hale Getirildi
4 İlde 16 Terörist Etkisiz Hale Getirildi
İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklama ile
Muğla’da Orman Yangını!
Muğla’da Orman Yangını!
Muğla’nın kırsal Zeytinköy Mahallesi’ndeki ormanlı
Başbakan’ın Uçağına Taciz Ateşi Açıldı!
Başbakan’ın Uçağına Taciz Ateşi Açıldı!
Yıldırım Ankara'ya giderken Jandarma'nın tacizine
Erdoğan'ın Başyaveri Albay Ali Yazıcı da Hain Çıktı!
Erdoğan'ın Başyaveri Albay Ali Yazıcı da Hain Çıktı!
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Başyaveri Al
İstanbul’da Metrobüs Yoldan Çıktı! Yaralılar Var!
İstanbul’da Metrobüs Yoldan Çıktı! Yaralılar Var!
İstanbul Acıbadem’de metrobüs yoldan çıktı.
Hanife'nin Havuz Pozu Olay Oldu
Hanife'nin Havuz Pozu Olay Oldu
İzdivaç programıyla adını duyuran gelin adayı Hani
Darbe Girişiminde Türk Jetlerini Yabancı Pilotlar Mı Kullandı?
Darbe Girişiminde Türk Jetlerini Yabancı Pilotlar Mı Kullandı?
Fethullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) darbe girişimi
Bu İlaçların Rengi Sosyal Medyayı Karıştırdı
Bu İlaçların Rengi Sosyal Medyayı Karıştırdı
Herkesin farklı renkte gördüğü bu ilaçlar sosyal m
İşte Yayınlanan Son Anketler
İşte Yayınlanan Son Anketler
Seçimlere 24 saatten az bir süre kala kulislerden
Fenomenlerin Meclis Ziyareti Olay Oldu
Fenomenlerin Meclis Ziyareti Olay Oldu
Sosyal medyanın en çok konuşulan fenomenlerinden o
Twitter Logo