İletişim     Künye     Yazarlar       Anasayfa          
Tarafsız Haber
SİYASET   DÜNYA   EKONOMİ   MAGAZİN   SPOR   SAVUNMA   KADIN   TEKNOLOJİ   TÜRKİYE   YAZARLAR   FOTO GALERİ   VİDEO

Tanzimat Mı, Yenilik Mi?

Hasan Konuk - Tanzimat Mı, Yenilik Mi?


Okunma : 21570
Hasan Konuk

Zaman tünelinde geriye doğru yolculuğa çıktığımızda Tanzimat denen Batı ile gerçek anlamda Batı'nın “Osmanlı'ya tepeden bakan bir medeniyet olarak olumlayan, Mithat Paşa'nın tamda karşıtında yer alır. Fransızcayı bir dil olarak onaylar, ama onun bir üstün idrak, bir farklı akıl yürütme kısaca Osmanlı'ya tepeden bakan bir medeniyet düzeyine çıkarılmasını olumsuzlar”. Kavram olarak bir devletin siyasi, iktisadi ve toplumsal hayatında bütünüyle bir değişmeyi ve yeniden yapılanmayı ifade eder.

Öncelikle, Tanzimat aydınlarının kafa ve ruh yapısı “Avrupa'nın ürününü satın alacak bir ruh yapısına getirilmeliydi toplumlar, yani tam değimiyle devlet ve halk değiştirilmeliydi”. “Bir toplumu yani bir milleti değiştirmek zorundaydılar. Elbet ki burada Mustafa Reşid Paşa gibi aydın ve devlet adamları baştan değişmeliydi ki, toplumu da değiştirsinler. Elbiselerini, tüketim alışkanlıklarını, süslenmesini, evinin döşemesini ve yaşadığı şehri değiştirmek için bir insanı değiştirmeleri gerekiyordu.” Burada Batıya inanmış, onu kabul etmiş Tanzimat aydınları ile bir devleti baştan değiştireceklerdi, değiştirdiler de! Kelime olarak Tanzimat; düzenleme, yeniden yapılanma anlamını içerdiğine göre, koca devletin değişimine öncelik eden Mustafa Reşid ve Ali Paşalar önde gidenlerdir…

Tanzimat'a kadar, kanun yapma yetkisi o günkü bilginlere göre Allah'a ait olduğunu düşünen bu bilgeler de bu değişime Tanzimat demeyi uygun görmüşlerdir. O güne kadar hakim anlayışa göre teşriî yani kanun koyma ilahî iradeye mahsus bir güç ve kudrettir. İşte bundan sonra kanun da nizamname de, tanzim niteliktedir. Ve bu tanzimat kavramı ile bir parola olarak görülmesi, Batılılaşma siyaseti altında İslam dini medeniyetini ve hukukun felsefesinin devamı olduğunu göstermek adına bu parolayı kullanmışlardır.

Tıpkı Cumhuriyet'in kuruluşundan sonra Halifeliğin TBMM'de mündemiç yani içinde olduğunu, insanları bir şeylerin değiştiği değil de, Tanzimatçılar nasıl parola kılıfını hazırladılarsa, Cumhuriyet'i kuranlar da ona TBMM'de zımnî olduğunu ifade etmişlerdir. “Proje şudur: Dünya üzerinde yaşayan herkes homojen olmalıdır! Aynı hayatı yaşamalı, aynı düşünmelidir. Fakat uygulamada bütün ulusları aynı düşündürmek mümkün değildir”. Bir milletin ahlâk ve yaşayışını hangi yapısal unsurlar belirler? İşte tarihi, dini, kültürü, medeniyeti, eğitimi, geleneklerini genel bir deyimle bir milletin ahlâkını ve kişiliğini oluşturan unsurları ele alır, oradan başlarlar…

Bir milletin ahlâk ve yaşayışını hangi yapısal unsurlar belirler? İşte tarihi, dini, kültürü, medeniyeti, eğitimi, geleneklerini genel bir deyimle bir milletin ahlâkını ve kişiliğini oluşturan unsurları ele alır, oradan başlarlar…

Bizde bu değişimlerin Tanzimat ile kapıları aralanmış, o günden bugüne nasıl bir değişime uğradığımız ortadadır… Mustafa Reşid Paşa'ya yakınlığı ile bilinen “İngiliz elçisi Lord Stratford Canning Tanzimat Fermanı'ndan önce yapılacak yapılanmalarla ilgili, Paşa'nın kendisine danıştığını belirtir. Bu konuda Nazırlar (Bakanlar) arasında politika ve ruhça en iyi anlaştığımız devlet adamı M. Reşid Paşa idi. Anlaşılan o günkü İngilizlerle bir sır gibi çalışan M. Reşid Paşa'dır”. Ünlü tarihçi Toynbee de şöyle der: “Yerliyi kendi kültüründen uzaklaştırmak, kültürlerinin değişmesini imkansız kılmaktadır”.

M. Reşid Paşa'nın hazırladığı fermanın esaslarına bir göz atalım:

a) Mal, can ve namus emniyeti

b) Vergi, adaleti ve asker almayla ilgili hizmet süresi Tanzimat'la Osmanlı yönetimi Avrupa'nın vesayeti altına girmiştir. Elçiler hükümete sürekli müdahale etmeye başlamıştır, hatta müdahale etmede yarışa girişmişlerdir.

Bu konuda Cevdet Paşa şunla rı söyler: “ O sırada devlet işlerini sıkıntıya düşüren başlıca bir sebep de İngiliz ve Fransız elçilerinin Darûssaadet'de yani İstanbul'da nüfuz yarışına çıkmaları idi. Şöyle ki, İngiliz elçisi Canning öteden beri Bab-ı Âli'nin icraatına müdahale eylerdi. Fransızlar ise yarışta hayli şöhret kazanıp bu cihetle Fransa elçiliği ona üstünlük hırsına düşmüştü. Mustafa Reşid Paşa öteden beri İngiltere politikasına meyilli olup onun terbiye mektebinden çıkıp da sonra ona rakip olan Ali Paşa ile Fuad Paşa ise bütünüyle Fransız politikasına bağlandılar.

 

 

 

Serdar-ı Ekrem (Başkomutan) Ömer Paşa İngilizlere meyilli olup eski Serasker Rıza Paşa ise herkesten çok Fransız elçiliğiyle sıkı fıkı idi”. Gördüğümüz o dur ki Osmanlı devlet ricali çoktan yakalarını Fransız ve İngilizlerin eline kaptırmışlardı. İşte Tanzimat'ın getirdiği değişimi simgeler Cevdet Paşa'nın anlatımları. Bu dönemde elçilerin sık sık Sadrazam değiştirdiğini de görürüz bu dönemde. Poole'e göre İngiliz elçisi Canning'in temel misyonu “Türkiye'nin Hıristiyan medeniyetine yaklaştırılması için gerekli devrimlerin hazırlanması” talep ettiğini apaçık nasıl bir değişim kapılarının açılmasını sağlayan Tanzimat ricali ve aydınlarıdır. Belediyelerden eğitime, hukuktan iktisada her alanda değişimler meydana getirildiğini bu da bugünkü Cumhuriyet dönemindeki kurumlar o dönemin aynısıdır.

Etiketler: Aydın, İstanbul, Fransa, İngiltere, Türkiye, TBMM, Osmanlı, Dünya, İfade, Politika, Proje, Asker, Ünlü, Siyasi, Fransız, Siyaset, Rakip, Tarihi, İslam, Cumhuriyet, Tanzimat
05.12.2014   Tanzimat Mı, Yenilik Mi?
Erdoğan: Hükümetimiz İdam Konusunu Muhalefetle Görüşecek
Erdoğan: Hükümetimiz İdam Konusunu Muhalefetle Görüşecek
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kısıklı'da evinin önünde to
İlker Başbuğ: Erdoğan, Cemaate Karşı Tek Başına Savaş Verdi
İlker Başbuğ: Erdoğan, Cemaate Karşı Tek Başına Savaş Verdi
CNN TÜRK ekranlarında Ahmet Hakan ile Tarafsız Böl
Erdoğan ve Putin Anlaştı!
Erdoğan ve Putin Anlaştı!
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devle
İşte Erdoğan'ın İstanbul'a Gelirken Pilota Verdiği O Talimat
İşte Erdoğan'ın İstanbul'a Gelirken Pilota Verdiği O Talimat
Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, Erdoğan’ın Dalaman'dan
İşte Suriye Harekatını Yöneten Komutan
İşte Suriye Harekatını Yöneten Komutan
TSK’nın bu sabah saatlerinde Suriye'nin Cerablus b
Katar Emiri Türkiye’ye Teşekkür Etti
Katar Emiri Türkiye’ye Teşekkür Etti
Dün gece Katar Televizyonu’nda halka seslenen Kata
Siirt’ten Acı Haber: 1 Asker Şehit, 2 Asker Yaralı
Siirt’ten Acı Haber: 1 Asker Şehit, 2 Asker Yaralı
Siirt'in Baykan İlçesi'nde, PKK’lı teröristler tar
Başbakan Yıldırım’dan Deprem Açıklaması
Başbakan Yıldırım’dan Deprem Açıklaması
Ege'de dün gece yaşanan 6.5'lik depreme ilişkin Ba
Bakanlık Açıkladı! 43 Terörist Etkisiz Hale Getirildi
Bakanlık Açıkladı! 43 Terörist Etkisiz Hale Getirildi
İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklama ile
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Değişim Zilleri Tüm Gücüyle Çalıyor
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Değişim Zilleri Tüm Gücüyle Çalıyor
Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti Genel Merkezi'nde
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Uçak Gemisi Yapacağız
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Uçak Gemisi Yapacağız
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Ülkemiz bir savaş gemisi t
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 'Almanya Konuşmama İzin Vermeyerek İntihar Ediyor'
Başbakan Yıldırım: 'Bu, AB'nin Ayıbı'
Başbakan Yıldırım: 'Bu, AB'nin Ayıbı'
Başbakan Binali Yıldırım, Türkiye'nin Avrupa Birli
Başbakan’ın Uçağına Taciz Ateşi Açıldı!
Başbakan’ın Uçağına Taciz Ateşi Açıldı!
Yıldırım Ankara'ya giderken Jandarma'nın tacizine
Erdoğan'ın Başyaveri Albay Ali Yazıcı da Hain Çıktı!
Erdoğan'ın Başyaveri Albay Ali Yazıcı da Hain Çıktı!
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Başyaveri Al
İstanbul’da Metrobüs Yoldan Çıktı! Yaralılar Var!
İstanbul’da Metrobüs Yoldan Çıktı! Yaralılar Var!
İstanbul Acıbadem’de metrobüs yoldan çıktı.
Hanife'nin Havuz Pozu Olay Oldu
Hanife'nin Havuz Pozu Olay Oldu
İzdivaç programıyla adını duyuran gelin adayı Hani
Darbe Girişiminde Türk Jetlerini Yabancı Pilotlar Mı Kullandı?
Darbe Girişiminde Türk Jetlerini Yabancı Pilotlar Mı Kullandı?
Fethullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) darbe girişimi
TBMM Başkanı Kahraman'dan Meral Akşener'e Tepki
TBMM Başkanı Kahraman'dan Meral Akşener'e Tepki
TBMM Başkanı İsmail Kahraman, kendisini eleştiren
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 'Kimseden İzin Almadan Yapmakta Kararlıyız'
Cumhurbaşkanı Erdoğan: 'Kimseden İzin Almadan Yapmakta Kararlıyız'
İstanbul Kongre Merkezi'nde düzenlenen 22. Dünya P
Hakkari’de Patlama: 17 Asker Yaralı
Hakkari’de Patlama: 17 Asker Yaralı
Hakkari'de terör örgütü PKK’nın, askeri aracın geç
Bakan Soylu: “15 Temmuz’un Hesabını Sorduk!”
Bakan Soylu: “15 Temmuz’un Hesabını Sorduk!”
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, 'Açık ve net, 15 T
Meteoroloji’den İstanbul’a Yağış Uyarısı
Meteoroloji’den İstanbul’a Yağış Uyarısı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü, İstanbul için bu gece
Twitter Logo