İletişim     Künye     Yazarlar       Anasayfa          
Tarafsız Haber
SİYASET   DÜNYA   EKONOMİ   MAGAZİN   SPOR   SAVUNMA   KADIN   TEKNOLOJİ   TÜRKİYE   YAZARLAR   FOTO GALERİ   VİDEO

Avrupa'nın Kapılarını Osmanlıya Kapatan Komutan

Cansaran Kızıltaş - Avrupa'nın Kapılarını Osmanlıya Kapatan Komutan


Okunma : 24749
Cansaran Kızıltaş

 

Bu yıl Türk - Leh ilişkilerinin 600. yılı olması nedeniyle böyle bir yazı kaleme almak da isabetli oldu sanırım. Dünya savaş tarihini incelediğimizde her ne kadar savaşlar geçmişte kaldı desek de malum bazı ülkeler özel­likle Orta Doğu için bunun böyle olmadığını biliyoruz. Fakat duruma Türkiye-Polonya ilişkileri açısından baktığımızda bu gün artık iki ülke ilişkilerinin dostane bir tavır içinde olduğunu görebiliyoruz.

Lehistan, Osmanlı İmparatorlu­ğu'nu Avusturya önlerinde bozguna uğratan bir ülke konumunda olma­sına karşın Avrupalıların Polonya dediği Lehistan dağılma noktasına geldiğinde Osmanlılar yardım elini uzatmaktan kaçınmamıştı. Daha sonra ki süreçte ise Türki­ye Cumhuriyeti'ni ilk tanıyanda Polonya olmuştu. Bu günde Polonya Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğini destekleyen ve bunu her fırsatta dile getiren bir ülke.

Bu nedenle ilişkilerimiz tarihi açı­dan oldukça eskidir. Hatta Beykoz sınırları içinde 1830'larda Polonya da çıkan isyan üzerine Polonyalı sürgünlerin siyasi lideri olan Prens Adam Czartoryski tarafından 1842'de bu günkü Polonezköy ku­rulmuştur. Kurucusunun adından dolayı bu ismi almıştır. Önceleri Adamköy olan Polonezköy zamanla gelişmiştir. Kırım Savaşı'na katılan askerler, Sibirya sürgünleriyle, Çerkes esaretinden kaçan Polon­yalılarla giderek çoğalmıştır. Daha sonra Türk vatandaşlığına kabul edilmişlerdir. Zamanla da bir tatil köyü olarak gelişmiş ve günümüzde İstanbul'un şirin bir semtidir.

Lehlerle ilk tanışmamız Mohaç Meydan Muharebesi ile olmuştu, en hassas ve derinden tanışıklığımız ise 2. Viyana Kuşatması'na denk gelir. Lehistan Kralı 3. Jan Sobieski; Avusturya'nın acil yardım çağrısına cevap verip Viyana'ya teşvik etme­siyle Osmanlı ordusunu Viyana ka­pılarından püskürtmeyi başarmıştı. Bu kuşatmanın bir diğer sonucu ise bazı şeylerin tarihin akışı içinde bazı olayları ve insanları bir yerlere taşımış olmasıdır. Hatta bazı olaylar bazı kişileri halkın gözünde kahra­man yapar. Jan Sobieski de onlar­dan biridir. Ani baskını ve ardın­daki hücumuyla Avrupa'yı belki de Osmanlı istilasından kurtarıyordu Sobieski. Bu sayede Leh komutan Viyana'nın ve Hıristiyanlığın kahra­manı olmuştu. Osmanlı Defterdarı Sarı Mehmed Paşa'nın kaleme al­dığı Zübde-i Vekaiyat adlı eserinde belirtildiği gibi Osmanlıların Bucaş Antlaşması'yla Polonya'dan Ukray­na ve Kamaniçe kalesiyle Podolya'yı almıştı. Jan Sobieski bu yerleri geri alma düşüncesini bir ideal haline getirmiş ve bu düşünce Jan Sobies­ki'yi Viyana Kuşatması'yla tarihin sayfalarına taşımıştır.

  

Jan Sobieski Viyana'yı kuşatmadan kurtardığı için Hıristiyan dünyasında ve Avrupa'da kahraman ilan edilmişti. Bundan sonra imzalanan ‘'Kutsal İttifak'' anlaşmasıyla tarihi bir sorumluluk altına girmişti. Böylece Polonya'nın ilerideki tarihini de belirlemiş oluyordu.

 

Defterdar Sarı Mehmed Paşa'ya göre bu durumda Jan Sobieski 1683'de böyle bir fırsat çıkınca he­men harekete geçmiş Osmanlı Dev­leti ile yaptığı antlaşmayı bozmakta tereddüt etmemişti. Buna ilaveten Sobieski Avusturya ile anlaşma yolunu tercih etmişti. Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde bu kalenin çok muhkem, taştan yapıldığı ‘kamani­çe' adının da ‘taş' anlamına geldiği anlatılmaktadır. Nehir kıyısında çevresi hendeklerle çevreli değerli bir yüzük taşı gibi durmaktadır. Sarı Mehmed Paşa'nın da ele aldığı eserinde Kamaniçe Kalesi'nin Rus ve Leh ülkelerinin kilit noktası olduğundan söz eder.

Görüldüğü gibi bu çok güçlü ve önemli bir kale Osmanlı orduları tarafından 1672'de dokuz gün süren bir kuşatmanın ardından alınmıştı. Fakat kale­nin alınmasının ardından yapılan antlaşma şartları Polonya Kralı'nı Osmanlı Devleti'nin boyunduruğu altına almış gibi gözükür. Bu ant­laşmayı kabul etmeyenler arasında meclisin içinde krallık hetmanı yani başbakan olan Jan Sobieski de vardı. Sobieski bu antlaşmayı içine sindirememişti. Böylece Polonya Meclisi 1673'de Sobieski'ye verdi­ği liderlikle büyük orduyu onun emrine vermişti.

Sonunda Osmanlı -Polonya orduları Hotin'de karşıla­şırlar. Hüseyin Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu mağlup olur ve Hotin Osmanlı'nın elinden çıkar. Sobieski'nin elde ettiği bu başarı Po­lonya için son derece önemlidir. Ve bu durum daha öncede belirttiğimiz gibi onu kral Wisniowiecki'nin ölü­münden sonra Polonya tahtına taşır. Bu onun için çok büyük bir başarı olmuştur. Çünkü tarihin çok büyük ve önemli ordusu olan Osmanlı'yı yenmiş olması ona gelecekte daha farklı kapılar açacaktı…

Daha sonra Osmanlılarla Lehler arasında verginin kaldırılması ve iki Ukrayna kalesinin Polonya ya veril­mesiyle Bucaş Antlaşması şartla­rında ateşkes yapılır. Sobieski artık Osmanlılarla savaşmaktan ordusu yıpranmış olduğu için ülkesinde barışı sağlamayı istemiş böylece eski ‘piast' topraklarını ele geçirmeyi de gelecekte ki planları arasına almış­tı. Bu sıralarda iki önemli güç olan Fransa ve Avusturya savaş halin­deydi. Fransa'nın amacı Osmanlı -Polonya anlaşmazlığının sona ermesiydi. Bu şekilde müttefiki olan Osmanlı'nın Avusturya'ya girmesini kolaylaştıracaktı. Bu durum Sobieski içinde önemliydi çünkü Baltık ta Po­lonya daha da güçlenecekti. Sonuçta ülkesinin güney-doğu topraklarında barış sağlanmış olacaktı.

Viyana kapılarında Osmanlı

Bu sırada Osmanlı devletinde Köp­rülü Fazıl Ahmed Paşa'nın ölümün­den sonra yerine Merzifonlu Kara Mustafa Paşa atanmıştı.

Savaşın önemli nedenleri arasında; Avusturya'nın yönetimi altında bulundurduğu Macarlara iyi davran­maması onları ağır vergiler altında ezmesiydi. Ayrıca mezhep hürriyeti de tanımıyordu. Macarlar bir süre sonra Tökeli İmre'nin başkanlığında ayaklandılar. Osmanlı'dan yardım istediler. Osmanlılar siyasetleri gereği öteden beri Macaristan'da ve Avusturya'da Katolik olmayan azınlıklara yardım ediyorlardı. 4. Mehmed savaşmak istemiyordu. Savaş çıkmaması ve barış ortamı­nın sağlanması için padişah çaba sarfetti. Fakat bir süre sonra Habs­burgların Macaristan içlerine girmeleri sonucunda Merzifonlu Kara Mustafa Paşa 4.Mehmed'i savaşa ikna etmişti. Ayrıca Merzifonlu Kara Mustafa Paşa böylelikle Viyana'yı almakla siyasi gü­cünü arttıracak, ününe de ün katacaktı. Ayrıca Viyana'nın Almanya - Doğu Akdeniz ticaret yollarını kontrol ediyor olması bu nedenle de önemli bir Orta Avrupa ticaret yolu üzerinde bulunma­sı da burayı Osmanlılar için stratejik bakımından önemli kılıyordu.

Osmanlı-Polonya savaşları devam eder­ken Rusya Kırım'a saldırmıştı. Özellikle Kırım Hanı Murad Giray'ın Tatar ordu­ları Polonya topraklarına girebilmesi ve savaşın harlaması söz konusuydu. ‘Bucaş Antlaşması'nı bozdunuz şimdi de Zurawno Antlaşması'nı bozuyorsu­nuz' sözleri huzursuzluk yaratmıştı. Bu yorum elçi Gninski ‘yi Polonya'da her an savaş çıkabilir düşüncesi ile tedirgin etmişti. Türk - Tatar ordularının gücü­nü iyi bilen Sobieski kendisine başka bir ittifak arayışına girmişti. Fransa'dan yardım beklemesi de mümkün gözük­müyordu.

Versay Sarayı'nın cumhuri­yet ile bir bağı kalmamıştı. Fransa'nın çıkarları cumhuriyetin etkisiz bir nok­tada kalmasıydı. Bu nedenle Sobieski Fransa yerine Avusturya ile birlikte Osmanlı Devleti'nin elinde bulunan Kamaniçe-Podolya ve Ukrayna'yı ele ge­çirmek istemişti. Savaşın hüküm sürdüğü topraklarda doğup büyümüş olması ona hem rakiplerini daha iyi tanımayı hem de savaşmayı öğretmişti. ‘'Fakat sürekli Osmanlılarla savaş halinde olma isteği ve aldığı yanlış politik kararlar onun askeri, siyasi ve ekonomik gücünün azalmasına neden olmuştu. Ve sanıldığı kadar da güçlü bir hükümdar değildi.

 

Kırım Hanı'nın büyük gafleti

Kara Mustafa Paşa'ya göre şehrin düşmesi ‘an' meselesiydi. Kara Mustafa Paşa Kırım Hanı'nın ordusuyla, düşman ordusunu Tuna Köprüsü'nden geçirtme­yeceğine çok emindi. Oysa Kırım Hanı Merzifonlu Paşa'ya düşmandı. Ayrıca yıpratıcı uzun kale kuşatmalarında Kırım'ın hiç bir kazancı yoktu. Yine; atlı Kırım ordusunun savaşlarda çok da etkin olmadığı biliniyordu. Fakat bu savaşta giderek yıpranmış olan Osmanlı ordu­suna destek olabilirdi. Bütün bunlardan başka Kırım Hanlığı bir gün bir Osmanlı padişahının ya da Sadrazamının hanlık saltanatlarını yok edebilirlerdi. Murat Giray işte bu nedenle Merzifonlu gibi sert bir adamın Viyana fatihi unvanıyla bu topraklarda onlara söz geçirebilmesi ihtimalini göz önünde bulundurmuştu.

 Ayrıca Kırım Hanlığı öteden beri unuta­madıkları Cengiz Han'ı tarihin en büyük adamı olarak kabul etmeleriydi. Bütün bunları topladığımızda tarihimizin en büyük hainlerinden olma sıfatını kaza­nan Gazi Giray Han'dır. Böylece düşma­nın Tuna nehri köprüsünden geçmesine seyirci kalmıştı. Osmanlı'nın gururunun kırılmasını isteyen bu davranışla; tarihin çok önemli bir noktasında bilmeden yer alarak bir anlamda İslam tarihinde ki Osmanlı üstünlüğünün de (koruyucu, hi­maye edici) bu olayla sona ermiş olması­nı kestirememiş olmasıydı.

Kara Mustafa Paşa Gazi Giray Han'ın bu korkunç iha­netini öğrendiğindeyse de Kırım kuvvet­lerini büsbütün kaybetmek istemediği için sesini çıkaramamıştı. Murat Giray Han'ın ihanetinin boyutlarının daha iyi anlaşılabilmesi için şu olayı da anlatma­dan geçmemeliyiz: ‘'Romanyalı bü­yük tarihçi Iorga'nın bulduğu Leh vesikalarından yola çıkarak yaptığı açıklamaya göre Murat Giray Jan Sobieski ile birlikte savaşmıştır.'' Onun tarafında yer almıştır. İşte görüldüğü gibi bu ihanet Viyana bozgununun nedeni olmuştu. Kara Mustafa Paşa ise durumun önemini anlamış gururlu olduğu için elinde­ki mızrakla bir kaç defa şehit olmak için düşman saflarına atlamıştır. Kahyası Osman Ağa eğer şehit olursa ordunun perişan olacağını dağılacağını söyleyerek kendisini engellemişti.

 

Osmanlı nerede hata yaptı?

Kara Mustafa Paşa; Hammer tarihinde (121-2) Hıristiyanlık bu son derece önemli olayı kutlarken; ‘'cimri, mağrur ve haris Paşa çekil­meye devam ediyordu. Cimriliği yüzünden asker şehri yağmalama­sın diye Viyana'nın kendiliğinden teslim olmasını beklemişti. Zira kendiliğinden teslim olan şehirler yağma edilmezdi. ‘'Diğer taraftan baktığımızda; Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın şehrin yağma­lanmadan teslim olmasını bekle­mesinin diğer bir nedeni de tarihi şehrin güzelliklerinin yok edilmesi fikrine karşı çıkması olabilir diye­biliriz. Birde bütün kuvvetlerini tek bir noktada toplayacağına ordusu­nu dağıtmış ve böylece gücünü de zayıflatmış olmasıdır. Ayrıca o ka­dar büyük ve kalabalık bir orduyla hemen harekete geçmeyip uzunca bir süre oyalanmış olması da aske­rin savaşmadan psikolojik olarak yorulmasına da neden olmuştur.

2.Viyana Kuşatması ise; Osmanlı tarihi açısından incelediğimizde başında da belirttiğimiz gibi Türk tarihinin dönüm noktası olmuştu. Türkler artık bu tarihten itibaren Sultan Alparslan'ın 26 ağustos 1071' de başlattığı genişleme hızını kaybetmişti. Artık bundan sonra zaman zaman duraklama, gerileme başlamıştır. Türk Devleti dünyanın tek güçlü devleti olma özelliğini kaybetmiş o tarihe kadar aldığımız yerler birer birer elimizden çık­maya başlamıştır. 1683 tarihi; Orta Avrupa tarihinde asırlarca unutul­mamıştır. Türklerin bu tarihten itibaren Avrupa önlerinden yavaş yavaş çekildiğini ve giderek dağıldı­ğını görüyoruz. Bu olay Türklerin himayeleri altında bulundurduk­ları İslam dünyasının da gücünün azalması ve dağılması anlamına geliyordu.

Etiketler: Avrupa Birliği, Versay Sarayı, Polonezköy, Jan Sobieski, Yorum, İHA, Ateş, Askeri, Rus, Ağustos, Başarı, Kontrol, Başbakan, İslam, Tarihi, Rakip, Kaza, Barış, Güzel, Sınır, Beykoz, Siyaset, Tatil, Siyasi, Asker, Tercih, Olay, Dünya, Türk, Osmanlı, teslim olma, teslim, Osmanlı Devleti, Rusya, Viyana, Ukrayna, Türkiye, Polonya, Macaristan, Fransa, Avusturya, Almanya, Ordu, İstanbul, YÖK
28.11.2014   Avrupa'nın Kapılarını Osmanlıya Kapatan Komutan
Erdoğan: Hükümetimiz İdam Konusunu Muhalefetle Görüşecek
Erdoğan: Hükümetimiz İdam Konusunu Muhalefetle Görüşecek
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kısıklı'da evinin önünde to
Erdoğan ve Putin Anlaştı!
Erdoğan ve Putin Anlaştı!
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devle
İlker Başbuğ: Erdoğan, Cemaate Karşı Tek Başına Savaş Verdi
İlker Başbuğ: Erdoğan, Cemaate Karşı Tek Başına Savaş Verdi
CNN TÜRK ekranlarında Ahmet Hakan ile Tarafsız Böl
İşte Erdoğan'ın İstanbul'a Gelirken Pilota Verdiği O Talimat
İşte Erdoğan'ın İstanbul'a Gelirken Pilota Verdiği O Talimat
Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, Erdoğan’ın Dalaman'dan
İşte Suriye Harekatını Yöneten Komutan
İşte Suriye Harekatını Yöneten Komutan
TSK’nın bu sabah saatlerinde Suriye'nin Cerablus b
Tayfun Talipoğlu Hayatını Kaybetti
Tayfun Talipoğlu Hayatını Kaybetti
Gazeteci Tayfun Talipoğlu, İzmir'de tedavi altına
Bakan Ağbal'dan KDV ve ÖTV Açıklaması
Bakan Ağbal'dan KDV ve ÖTV Açıklaması
Maliye Bakanı Naci Ağbal, beyaz eşya satışlarında
Londra'da Parlamento Binası Önünde Çatışma!
Londra'da Parlamento Binası Önünde Çatışma!
İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunan parlament
Çanakkale’de 4.3 Büyüklüğünde Deprem
Çanakkale’de 4.3 Büyüklüğünde Deprem
Çanakkale'nin Ayvacık İlçesi'nde bu sabah saat 10.
Hatay’dan Acı Haber 1 Asker Şehit
Hatay’dan Acı Haber 1 Asker Şehit
Hatay’ın Reyhanlı İlçesi’nde 1 askerin şehit olduğ
Putin ve Erdoğan’ın Görüşmesinin Ardından İlk Açıklama
Putin ve Erdoğan’ın Görüşmesinin Ardından İlk Açıklama
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devle
Adıyaman'da Deprem!
Adıyaman'da Deprem!
Adıyaman'ın Samsat ilçesinde 5,5 büyüklüğünde depr
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Sakın Ha Bu İkiliye Oy Vermeyin!
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Sakın Ha Bu İkiliye Oy Vermeyin!
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Savaşta bile sağlık görevl
MHP Liderinden Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Destek
MHP Liderinden Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Destek
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 'Sayın Cumhurbaş
Erdoğan'ın Başyaveri Albay Ali Yazıcı da Hain Çıktı!
Erdoğan'ın Başyaveri Albay Ali Yazıcı da Hain Çıktı!
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Başyaveri Al
İstanbul’da Metrobüs Yoldan Çıktı! Yaralılar Var!
İstanbul’da Metrobüs Yoldan Çıktı! Yaralılar Var!
İstanbul Acıbadem’de metrobüs yoldan çıktı.
Darbe Girişiminde Türk Jetlerini Yabancı Pilotlar Mı Kullandı?
Darbe Girişiminde Türk Jetlerini Yabancı Pilotlar Mı Kullandı?
Fethullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) darbe girişimi
Başbakan’ın Uçağına Taciz Ateşi Açıldı!
Başbakan’ın Uçağına Taciz Ateşi Açıldı!
Yıldırım Ankara'ya giderken Jandarma'nın tacizine
Hanife'nin Havuz Pozu Olay Oldu
Hanife'nin Havuz Pozu Olay Oldu
İzdivaç programıyla adını duyuran gelin adayı Hani
İşte AK Parti’nin Yeni Referandum Şarkıları
İşte AK Parti’nin Yeni Referandum Şarkıları
AK Parti'nin, referandum kampanyalarında kullanaca
Cumhurbaşkanı Erdoğan Çanakkale’de Açıklamalar Yaptı
Cumhurbaşkanı Erdoğan Çanakkale’de Açıklamalar Yaptı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 18 Mart Şehitl
Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Hollanda Tepkisi
Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Hollanda Tepkisi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Bağcılar'da ka
Acun, Sevgilisine Sahip Çıktı
Acun, Sevgilisine Sahip Çıktı
Acun Ilıcalı, sevgilisi Şeyma Subaşı ile ilgili il
Eczacıbaşı Holding'den Helikopter Kazası İle İlgili Açıklama
Eczacıbaşı Holding'den Helikopter Kazası İle İlgili Açıklama
Eczacıbaşı Holding'ten bugün İstanbul’da gerçekleş
Twitter Logo